ĐÁP ĐỀN TIẾP NỐI

ĐÁP ĐỀN TIẾP NỐI

Thành công sẽ đến khi bạn biết cách cho đi.

Khi còn trẻ, tôi là một người ngang bướng, có phần hơi kiêu ngạo bởi tôi luôn luôn là học sinh giỏi cộng thêm có một vài tài lẻ.
Được mọi người tán dương nên tôi luôn tự đề cao mình.
Sĩ diện của tôi rất lớn.
Nhiều khi gặp khó khăn trong cuộc sống, hoặc là về tài chính, hoặc là về tình cảm, cũng có khi trong công việc, rồi có lúc bế tắc trong việc tìm cho mình một con đường.

Đã có lúc tưởng chừng không lối thoát.
Tuy nhiên không bao giờ có chuyện tôi mở miệng nhờ người khác.
Bởi vì:

- Tôi sợ phải mang ơn người khác và không biết sẻ phải làm thế nào để trả ơn nếu họ giúp tôi.
- Tôi sợ mọi người thấy tôi thấp kém
- Tôi sợ mọi người thấy tôi kém cỏi
- Tôi sợ cảm giác bị người khác khước từ
- Tôi sợ cảm giác mình là người gây phiền nhiễu cho họ vv

Cứ như vậy, tôi loay hoay với những khó khăn, bế tắc một mình. Có những lúc tôi cảm thấy trầm cảm vì cảm thấy bí bách, không được giải tỏa, không được ai chia sẻ..

Cho đến một ngày tôi xem bộ phim “Đáp đền tiếp nối” (Pay it forward) của đạo diễn Mimi Leder. Bộ phim đã để lại ấn tượng mạnh mẽ, giúp thay đổi tư duy trong tôi.

Chuyện bắt đầu từ lớp học của thầy Eugene Simonet, khi những học sinh lớp 7 được giao bài tập về nhà: "Quan sát thế giới xung quanh và thay đổi những điều mình không bằng lòng".

Trái với những dự định ngây ngô của bạn bè, cậu bé Trevor McKinney đưa ra một ý tưởng hết sức độc đáo. Cậu quyết định nếu làm 3 điều tốt cho ai đó, thì người ấy sẽ tiếp tục giúp đỡ người khác, dần dần thế giới sẽ thay đổi theo chiều hướng tốt đẹp hơn.

Ba người đầu tiên nhận được việc tốt của Trevor là Jerry (James Cavaziel), một thanh niên nghiện ma túy, ông thầy mặt sẹo Simonet và Arlene (Helen Hunt), bà mẹ nghiện rượu của cậu.

Những nỗ lực của Trevor đã tạo nên một cuộc cách mạng kỳ diệu không chỉ trong cuộc sống của chính cậu, mẹ cậu hay ông thầy xã hội học, mà còn lan tỏa ra cộng đồng lớn những người thậm chí không biết ai đã đề xuất ra ý tưởng này. Phản ứng dây chuyền về lòng nhân ái xảy ra khắp nơi, ở mọi tầng lớp, giai cấp…

Dù tư duy của tôi đã thay đổi về việc cho và nhận. Tuy nhiên những thói quen cố hữu, sự nghi ngờ rằng đó chỉ là trong phim ảnh khiến tôi không có nhiều thay đổi trong hành động.

Cho đến một ngày tôi gặp bác Bính ở Đê La Thành để học thiền. Bác nguyên là một sĩ quan quân đội về hưu, bị ung thư, phải cắt ¾ dạ dạy. Bệnh viên trả bác về khuyên lo hậu sự. Một hôm, tình cờ bác đi ngang qua một câu lạc bộ dưỡng sinh đang buổi giảng về thiền luân xa. Bác ghé vào nghe và nghĩ “Đằng nào cũng sắp chết rồi. Thử tập xem sao”.

Sắp chết lại về hưu nên bác tập 8-12h/ngày. Không ngờ bác khỏe mạnh trở lại và sống thêm 15 năm nữa. Từ đó bác nguyện dành thời gian “trời cho thêm” của mình để giúp đời. Bác dạy thiền miễn phí, chữa bệnh cho mọi người không cần quà bánh. Ai cho gì bác nhận cái ấy một cách tự nhiên, không miễn cưỡng. Ai học xong về luôn (như tôi) bác cũng vô tư. Mọi người biếu bác bia, bác còn đưa tôi mang về thêm.

Một lần muốn trả ơn bác, tôi hỏi tôi có thể làm gì cho bác? Bác trả lời: “Tao chẳng cần gì. Nếu mày thích môn này thì chịu khó học, sau này giỏi đi giúp cho người khác”.

Lần đầu tiên tôi cảm nhận được sự vô vi…

Vừa học thiền định chiêm nghiệm cuộc đời vừa được ở cùng nhân chứng sống, tôi dần dần có những bước chuyển nội tại lớn lao.

Tôi đã thay đổi và nhận ra rằng khi tôi gặp khó khăn, bế tắc trong cuộc sống cũng giống như tôi đi trong một khu rừng tối tăm. Nếu tôi muốn được chỉ đường để tìm được lối ra nhanh hơn, thay vì tự lần mò không lối thoát, thì tôi phải mở lời.
Không mở lời sẽ không ai biết khó khăn của tôi mà giúp.
Nhất là những người ít thân, ít gần.

Tôi cũng đã vượt qua những nỗi sợ nêu trên khi hiểu ra rằng:

- Tôi không sợ người khác nghĩ là mình thấp kém bởi tôi thực sự chưa cao.
- Tôi không sợ người khác thấy mình kém cỏi bởi mình thực sự chưa giỏi.
- Đặc biệt khi người khác giúp tôi, tôi sẽ đón nhận không ngại ngùng với sự hàm ơn sâu sắc. Có thể tôi chưa trả lại được gì cho người đã giúp tôi vì thời gian, không gian, tuổi đời tôi chưa cho phép. Tôi sẽ không tự dày vò mình với cảm giác mang ơn và tôi nguyện mang sự hàm ơn đó đi giúp những người khác với những gì tôi có bằng tất cả chân thành.

Tôi kể câu chuyện nhỏ của mình với lời tri ân đến những người đi qua đời tôi và giúp tôi thay đổi tư duy, trưởng thành, mạnh mẽ và bản lĩnh. Giúp tôi hiểu rằng “cho nhưng không phải để được nhận lại” và “nhận cũng không phải để trả lại”, mà là “nhận để tiếp tục cho đi”.

Phan Viết Phong
Grenoble 05/03/2017